• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase


NHỮNG BÀI SUY NIỆM SA-LÊ-DIÊNG

Sứ mệnh Sa-lê-diêng trong lòng Giáo Hội và mở ra cho Thế giới


LINH ĐẠO GIÁO DỤC THEO DON BOSCO

Các nhà giáo dục và các bạn trẻ thân mến,

Trong ngày họp mặt thân thương và ấm tình, chúng ta dâng lời tạ ơn Chúa, đã ban cho chúng ta, Don Bosco, là Cha – Thày – và Bạn của giới trẻ; và hôm nay, đúng 200 năm ngày sinh nhật của ngài, chúng ta đón nhận như một hồng ân của Chúa. Thay mặt cho tỉnh dòng Sa-lê-diêng Don Bosco Việt Nam-Mongolia, cùng với mọi thành phần Đại gia đình Sa-lê-diêng Việt Nam, cha thân ái gởi lời chào tất cả các bạn trẻ đang hiện diện hôm nay, đặc biệt các nhà giáo dục, cũng như những ai mang tâm huyết giáo dục. Xin Don Bosco hiện diện giữa chúng ta và chúc lành cho chúng ta.

Trong bài chia sẻ và suy tư này, xin giới thiệu tới các nhà giáo dục và các bạn trẻ một lối đi để hoàn thành sứ mạng giáo dục trong lòng Giáo Hội và trên thế giới, và cống hiến cho xã hội ngày mai, những công dân đầy nhân cách và đạo đức làm người, đó là “con đường giáo dục theo Don Bosco”, và là linh đạo sống cho chúng ta:

-          Con đường đã trở nên lối thiêng dìu đưa Don Bosco thành nhà giáo dục đại tài;

-          Con đường mà Don Boso đã dùng để khuân đúc những người trẻ mẫu mực đầy tình Chúa tình người của thời đại chúng ta: Đaminh Savio, Vicunà, Namuncura....

-          Con đường làm cho người Sa-lê-diêng và các nhà giáo dục nên thánh trong sứ mạng phục vụ của mình ;

-          Con đường trở thành kim chỉ nam dẫn người trẻ bước vào tương lai, để trở thành những công dân tốt và những Kitô-hữu tốt.

Con đường này, xin được giới thiệu các nhà giáo dục cùng các bạn trẻ hôm nay.

I – NHỮNG YẾU TỐ NỀN TẢNG LINH ĐẠO GIÁO DỤC DON BOSCO

Chúng ta hãy cùng nhau bắt đầu bằng giấc mơ mang tính thị kiến của Don Bosco, khi ngài lên 9 tuổi: Khi ấy, Gioan Bosco đang đứng giữa đám trẻ thiếu nhân bản và ăn nói tục tĩu, nói chúng đã không chịu nghe mà lại còn buông lời nguyền rủa; Gioan Bosco không chịu nổi, nên đã xông vào đấm đá bọn chúng. Ngay lúc đó, người lạ đã đến với Gioan Bosco và dạy cho cậu hiểu rằng: “Con hãy nhớ luôn hiện diện giữa các bạn của con; không phải bằng những cú đấm cú đá mà con chinh phục được các bạn đâu, nhưng bằng sự dịu hiền và lòng thương mến”...

 Đây là chìa khóa bí quyết mở cánh cửa tâm hồn Gioan Bosco, và dù còn nhỏ tuổi, cậu cũng đã hiểu rằng, cuộc đời của cậu được tiền định dành cho giới trẻ, sống giữa chúng với tất cả sự dịu hiền và lòng thương mến .

Don Bosco đã trung thành tuyệt đối cho lối sống lý tưởng này, đến hơi thở cuối cùng, như lời Don Rua đã quả quyết: “Ngài đã không đi một bước, không nói một lời, không bắt tay vào một việc mà không nhằm cứu vớt giới trẻ. Thật sư, ngài không chú tâm vào điều gì khác ngoài linh hồn các thanh thiếu niên”. Cuộc đời Don Bosco đã tiêu hao như ngọn nến cháy sáng, và ngài đã chết không phải vì bệnh, nhưng vì đã dành hết sức lực cho các thanh thiếu niên.

Đây là lối đi chắc chắn và vững vàng Don Bosco đã chọn cho mình, như một sứ mạng, một linh đạo sống đạt tới sự hoàn thiện.

Vậy chúng ta cùng nhau phân tích:

a/ Linh đạo là gì?

Là lối sống không chỉ mang tính trần thế, mà còn là lối thiêng mang tính vừa nhân bản vừa siêu nhiên, hầu giúp nhà giáo dục thăng tiến chính mình, đồng thời cũng giúp đối tượng được giáo dục thăng tiến. Nói khác đi, giáo dục theo Don Bosco là con đường giúp nhà giáo dục hoàn thành ơn gọi và sứ mạng của mình giữa thanh thiếu niên, là những đối tượng thật mỏng dòn trong thân phận, nhưng thật đáng yêu trong ánh mắt của Chúa.

b/ Giáo dục là gì?

Giáo dục là tiến trình sống và hành động của nhà giáo dục dành cho người được giáo dục, hầu có thể hướng dẫn và biến đổi đối tượng được giáo dục trở nên tốt và hoàn hảo. Như thế, giáo dục không thể được coi như một công việc thuần túy; đúng hơn, nó là nghệ thuật sống mang tính uyển chuyển theo thời gian, hoàn cảnh và nơi chốn, tùy theo đối tượng được giáo dục.

Giáo dục là công việc của cõi lòng, từ con người đến con người, con tim đến con tim; và nghệ thuật giáo dục này theo ngôn từ Kitô-giáo, được coi như một sứ vụ, bởi nó không dừng lại ở mức độ thuần nhân loại, mà luôn nâng con người lên chiều kích cao hơn, tâm linh và siêu nhiên: đó là trở nên “người” đích thực và nên con cái Chúa.

c/ Những yếu tố nền tảng giáo dục theo Don Bosco: Ái – Trí – Đạo.

Từ định nghĩa trên về linh đạo giáo dục theo Don Bosco, chúng ta thấy cần phân tích:

-                      Ái  - hay còn được gọi là cõi lòng thương mến của nhà giáo dục (Amorevolezza)- bắt nguồn từ mẫu gương sống và hành động của Đức Kitô mục tử, Đấng hiền lành và khiêm nhường trong lòng, đến trong trần gian để làm chứng về tình yêu của Cha và sống tình yêu mục tử đến mức tuyệt đối với loài người chúng ta; Đấng đến để tha thứ chứ không lên án, đón nhận chứ không xua đuổi, làm cho sống chứ không giết chết, làm người như chúng ta ngoại trừ tội lỗi, để cứu chúng ta khỏi vũng lầy tội lỗi, và ban lại cho chúng ta quyền làm con Thiên Chúa. Từ nguồn mạch đức ái mục tử là Đức Kitô, người trẻ được mời gọi sống lòng thương mến, biến mình trở thành con người biết sống yêu thương và đến với mọi người. Khả năng yêu mến luôn có sẵn trong lòng mọi người, và mỗi người có trách nhiệm phát huy khả năng ấy, trong sự quân bình, trưởng thành và hoàn hảo nơi chính mình. Nhà giáo dục chỉ có thể hướng dẫn và tạo điều kiện cho đối tượng phát huy khả năng yêu mến của mình, không thể làm thay họ, hoặc bắt buộc họ theo ý mình, vì mỗi con người là một “độc nhất vô nhị bất khả thế”.

Vậy giáo dục chính là nghệ thuật uấn nắn con tim và làm cho con tim sống.

-                      Trí – còn được gọi là khả năng suy biết và thể hiện cách tự do trong mọi hành động và quyết định. Nhiều khi chúng ta nghĩ rằng, Trí là trách nhiệm đào tạo tri thức và chú tâm đến việc hoc hành cho đối tượng được giáo dục; không hẳn là thế,  đây là tiến trình huấn luyện cách suy luận (reasoning), và hướng dẫn đối tượng được giáo dục khả năng quyết định và có những sự lựa chọn hợp tình hợp lý. Không thể có được hiệu năng giáo dục tốt, nếu không có phần lý trí hướng dẫn và chỉ biết tùy thuộc bản năng.

-                      Đạo – yếu tố thứ 3 này là kết quả của hai yếu tố trên: một con người tế nhị và nhạy cảm, sống bằng con tim biết yêu thương, biết dùng khả năng suy luận và sự tự do của mình để chi phối mọi hành động, tất nhiên sẽ có được tâm tình đạo đức làm người, mà chúng ta gọi là nhân bản; và từ nền tảng nhân bản này, con người sẽ vươn tới lãnh vực tâm linh và siêu nhiên.

II – NHỮNG PHƯƠNG THỨC THỰC HIỆN VIỆC GIÁO DỤC THEO DON BOSCO

a/ Sự hiện diện:

Don Bosco thường nhắc nhở chúng ta: muốn chiếm được cõi lòng người trẻ, nhà giáo dục phải sống với họ và hiện diện giữa họ. Don Bosco còn tiếp: các con hãy thực hiện những gì người trẻ thích, rồi các em sẽ làm những gì chúng con muốn vì chính sự tốt lành của các em. ‘Ama et fac quod vis’ (hãy yêu mến và các con sẽ làm được điều các con muốn). Muốn được như thế, nhà giáo dục phải mặc lấy cách suy nghĩ của người trẻ, không phải là tôi muốn các em phải làm gì, mà là các em muốn tôi phải làm gì cho các em; nghĩa là nhà giáo dục phải nhập tâm với người trẻ, cùng với người trẻ để thực hiện những khát vọng của họ. Khi đó, người trẻ sẽ hiểu ý nhà giáo dục và sẽ thực hiện ý đó cách tự nguyện. Chính Don Bosco, cả cuộc đời ngài đã sống giữa người trẻ, nghĩ cho người trẻ và nghĩ với người trẻ, luôn nhậy bén trong những sáng kiến của mình, vì lợi ích và tương lai người trẻ.  Có lần ngài đã tự nhận: có gì mà ngài không làm cho người trẻ, dù là cho đến kiệt sức. “Chỉ cần chúng con là các bạn trẻ đã đủ để cha thương các con rồi”.

Như vậy, theo Don Bosco, nhà giáo dục phải hiện diện giữa bạn trẻ bằng con tim và tất cả con người của mình, với phong cách năng động sáng tạo và không biết mỏi mệt. Không thể chấp nhận kiểu hiện diện cách biệt và có giờ giấc theo kiểu công chức; đó không phải là giáo dục thực sự. Nhà giáo dục không nói nhiều mà phải làm nhiều; rồi các bạn trẻ sẽ nhìn ra và làm theo họ; giáo dục trước hết là chứng tá.

b/ Những đức tính cần có để sống với bạn trẻ:

-      Trái tim mục tử: “Hãy học cùng ta, vì ta hiền lành và khiêm nhường”. Như Chúa Cha đã yêu thương thế gian, nên đã ban con một mình, sống trọn thân phận con người, tự hủy và chết trên thập  giá, nhà giáo dục cũng phải sống con tim mục tử đó, vì sự sống còn của người trẻ, như Don Bosco .

-      Thực hiện Đức Ái mục tử (I cor.13,1 – 13): Trong thơ I của thánh Phaolô tông đồ gởi giáo đoàn Corintô, ngài đã đề cập đến lối sống vững vàng bất biến của cộng đoàn Kitô-hữu, đó là Đức Ái; và trong chương 13, ngài trình bày sự cần thiết của đức Ai để xây dựng cộng đoàn vững mạnh. Quả vậy, “dù có thông thạo, tự phụ vì mình được ơn mạc khải, hay là giàu có lòng quảng đại, mà không có lòng mến, thì cũng chẳng ích gì. Để sống được đức Ái, phải biết nhẫn nhục và hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang tự đắc, không làm điều bất chính và tìm tư lợi, không nóng giận và nuôi hận thù, xa tránh gian ác và vui mừng trong sự thật, tha thứ, tin tưởng và chịu đựng”; bởi chúng ta xác tín một điều này: mọi sự rồi sẽ qua đi, chỉ có đức Ái là tồn tại mãi. Đây quả là kim chỉ nam cho các nhà giáo dục, mà Don Bosco đã thực hiện suốt cuộc đời ngài cách thành công; và đồng thời cũng là những đức tính cần thiết cho mỗi người trẻ, nếu họ muốn đạt những hiệu quả giáo dục tốt.

-      Về việc áp dụng hình phạt. Có nên hay không? Theo Don Bosco, dùng roi vọt chỉ là hình thức cưỡng bách và xúc phạm tới nhân phẩm con người. Nếu một nhà giáo dục đã sống đúng tư cách của mình, trong con đường đức Ái và bằng con tim nhân hậu, thì đối với người trẻ, rút bớt đi lòng thương mến cũng đã đủ là một hình phạt lớn rồi, vì không hình phạt nào lớn hơn sự đánh thẳng vào con tim.

 

Từ nguyên tắc này mà Don Bosco chứng tỏ vai trò Cha – Thày – Bạn của mình.

III – TÂM SỰ VỚI BẠN TRẺ:

Các bạn trẻ thân mến,

Khi chia sẻ đề tài linh đạo giáo dục của Don Bosco, cha cũng muốn tâm sự đôi điều với các bạn:

-          Các bạn hãy xác tín rằng, Don Bosco yêu các bạn từng người một; ngài đã sống vì giới trẻ chúng ta, sống với chúng ta. Ngài đã dành trọn con tim, với tất cả nhiệt huyết, tới hơi thở cuối cùng, vì tương lai và phần rỗi người trẻ chúng ta; và qua các con cái của ngài, ngài muốn tiếp tục ở lại với chúng ta và đồng hành cùng chúng ta. Các bạn hãy tin điều đó, và mỗi người trong các bạn, hãy thắp lên ngọn lửa của niềm tin, tình yêu và hi vọng, hãy phụng sự Chúa trong hân hoan. Đó là lời Don Bosco muốn nói với các bạn hôm nay.

-          Lời mời gọi cha gởi tới các bạn, là hãy yêu Don Bosco, hãy tìm tới ngài và ở lại trong đường lối giáo dục của ngài, hãy làm điều ngài muốn, đó là đừng bao giờ thất vọng mà hãy sống lạc quan, hãy luôn vươn lên, sống tốt để khẳng định tương lai các bạn, và hãy thẳng tiến trên con đường nên thánh, để trở thành những công dân tốt và những Kitô hữu tốt. Các bạn có muốn hứa với Don Bosco điều ấy không?

-          Ngày 15 tháng 8 vừa qua, khi cha Bề Trên Cả gặp gỡ các bạn trẻ từ 58 quốc gia qui tụ tại Colle di Don Bosco, trực tiếp với các bạn trẻ, nhân dịp Đại Hội Giới Trẻ Sa-lê-diêng thế giới 2015. Họ đã đặt ngài câu hỏi sau đây: Người trẻ chúng con có thể giúp gì cho các tu sĩ Sa-lê-diêng và các chị con cái Mẹ Phù Hộ?

Cha Bề Trên Cả trả lời họ: Cha muốn chúng ta nói với nhau bằng cõi lòng.

§  Hãy giúp chúng tôi sống nên giống Don Bosco và mẹ Mazzarello hơn.

§  Các bạn hãy giúp chúng tôi sống quảng đại hơn và biết trao ban chính mình.

§  Các bạn hãy nhắc chúng tôi ý thức rằng, các bạn luôn ở trong trái tim của Don Bosco và mẹ Mazzarello, đang khi chúng tôi sống giữa các bạn.

§  Hãy nhắc chúng tôi biết đồng hành cùng các bạn khi cầu nguyện, hiện diện giữa các bạn trong hành trình các bạn sống, nhất là khi các bạn gặp khó khăn, xin đừng ngại làm phiền chúng tôi. Người Sa-lê-diêng sống bằng cõi lòng thì không hề coi đó là sự phiền hà.

§  Chúng tôi không bao giờ được quên rằng, những chàng trai từ Valdocco và những cô gái từ Mornese đã làm trái tim của Don Bosco và mẹ Mazzarello rộng mở qua mọi thời. Vậy các bạn hãy giúp chúng tôi thực hiện điều ấy.

KẾT LUẬN

Các nhà giáo dục và các bạn trẻ thân mến , khi trình bày cùng quí vị và các bạn linh đạo giáo dục của Don Bosco , tôi mời gọi quí vị và các bạn cùng chiêm ngưỡng người Cha – Thày và Bạn của giới trẻ. Ngài đã trở thành khuân vàng thước ngọc cho hệ thống giáo dục người trẻ hôm nay, một lối mở cho xã hội con người có những người trẻ giá trị, công dân tốt và Kitô hữu tốt cho ngày mai. Chúng ta hãy nối gót Don Bosco (in the footstep of Don Bosco). Và chúng ta có thể nói được như Đaminh Savio: “đối với chúng tôi, sống hạnh phúc không khó, nó hoàn toàn tùy thuộc vào việc chu toàn bổn phận cách vui vẻ và đầy lòng yêu mến”.

Đây cũng là lời cầu chúc chân thành, xin đặc biệt gởi tới những nhà giáo dục có tâm huyết, và tất cả các bạn trẻ.

Xin Don Bosco chúc lành và đồng hành cùng chúng ta.

Thân ái chào tất cả quí vị và các bạn. 

Linh mục Giuse Nguyễn Văn Quang SDB

Xuân Hiệp, ngày 16 tháng 8 năm 2015

 

 

Liên Hệ Tỉnh Dòng Sa-lê-diêng Don Bosco

  • Trụ sở Tỉnh dòng:

54 đường số 5, P. Linh Xuân, Q. Thủ Đức, TpHCM - VIỆT NAM 

  • Điện Thoại: (84-8)37-240-473

Style Setting

Fonts

Layouts

Direction

Template Widths

px  %

px  %